Το ευαγγέλιο της "χλαμύδας"

Γιάννης Ζουμπουλάκης στο ένθετο "Βιβλία" της εφημερίδας Το Βήμα της Κυριακής (18 Δεκεμβρίου 2011):
«Με αφετηρία τον βωβό κινηματογράφο και τερματικό σταθμό το 2010, το λεξικό ταινιών «Χλαμύδα» του δημοσιογράφου Άγγελου Πολύδωρου είναι ένας όχι πλήρης αλλά διασκεδαστικός μίνι οδηγός που θα ενθουσιάσει τους φίλους ενός από τα πιο παρεξηγημένα είδη του κινηματογράφου.
Όπως φαίνεται από τους «300» και την «Τιτανομαχία» (ταινία του 2010 στην οποία χρονολογικά σταματά το λεξικό), οι ιστορίες από την αρχαία ελληνική, τη ρωμαϊκή αλλά και την αιγυπτιακή μυθολογία εξακολουθούν να τροφοδοτούν τα σενάρια των ταινιών «sword and sandal», όπως τις βάπτισε το Χόλιγουντ, ή «peplum», σύμφωνα με τον ορισμό της γαλλικής διανόησης της δεκαετίας του 1950. Ο Ηρακλής, ο Ιάσων, ο Λεωνίδας, ο Σπάρτακος, ο Δημήτριος και ο Μέγας Αλέξανδρος είναι μερικά από τα πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της κινηματογραφικής παραγωγής αυτών των ταινιών.
Ως είδος η «ταινία-χλαμύδα» άρχισε να ανθεί τη δεκαετία του 1950, όταν η ιταλική Τσινετσιτά έγινε το «Χόλιγουντ στον Τίβερη», κάτι στο οποίο πρωτοστάτησε το ίδιο το Χόλιγουντ, που θεώρησε τον χώρο ιδανικό για τα γυρίσματα επικών ταινιών: η βολική χωροταξία αλλά και τα φθηνά εργατικά χέρια της Ιταλίας συνέβαλαν στη δημιουργία λαμπρών υπερπαραγωγών όπως το «Κβο Βάντις» (1951) του Μέρβιν Λιρόι ή στον θρίαμβο των 11 Οσκαρ «Μπεν Χουρ» (1959) του Γουίλιαμ Γουάιλερ.
Περί τα τέλη της δεκαετίας του ‘50 η Ιταλία ξεκίνησε να αντιγράφει με τον δικό της χαριτωμένο τρόπο τις επικές αμερικανικές παραγωγές και στην Τσινετσιτά ανθίζει η ιταλική «ταινία-χλαμύδα». Οι απίστευτοι τίτλοι («Μασίστας εναντίον Κυκλώπων»), η οργιαστική φαντασία τσαπατσούληδων σκηνοθετών και η παρουσία διατόντων αστέρων «ηθοποιών» – Στιβ Ριβς στην καλύτερη περίπτωση, Κερκ Μόρις στη χειρότερη – ήταν τα χαρακτηριστικά του είδους, το οποίο άρχισε να φθίνει τη δεκαετία του 1970, αλλά ξαναπήρε τα πάνω του με την επιτυχία του «Μονομάχου» το 2000».